Rzeki tworzone są przez wody płynące po powierzchni gruntu. Początek każdej rzeki to źródło (źródło, jezioro, a nawet bagno czy lodowiec). Zasilane są wodami podziemnymi oraz tymi pochodzącymi z opadów atmosferycznych, co uzależnione jest od strefy klimatycznej i rzeźby terenu. Rzeki łączą się ze sobą, uchodząc do wspólnego zbiornika. Rzeka, do której wpływają pozostałe, to rzeka główna. Mniejsze rzeki, wpływające do niej, noszą nazwę dopływów. Wszystkie dopływy tworzą dorzecze. Zespół dorzeczy, uchodzących do jednego morza lub oceanu, to zlewisko. Zlewiska odzielają od siebie działy wodne. Taki system nazywamy systemem rzecznym.

Rzeki dzielą się na:
stałe - charakteryzujące się stanem równowagi między stratami a pozyskami wody
okresowe - występujące w strefach klimatycznych suchych w porze deszczowej
epizodyczne - powstające w strefach klimatycznych skrajnie suchych podczas opadów.

Najdłuższą rzeką jest Amazonka - o długości ok. 7100 km. Powierzchnia jej dorzecza wynosi 7180 tys. km2 a jej przepływ (maksymalny) to 175000m3/sek.

Bieg rzeki dzieli się zazwyczaj na trzy odcinki: górny, środkowy i dolny, które wyróżnia odmienny udział erozji i akumulacji. Ujście rzeki może mieć charakter lejkowaty (estuarium) bądź deltowaty.

Reżim rzeki (ustrój rzeki) określa przebieg zjawisk hydrologicznych na rzece: zmiany stanów wody (wezbrania, niżówki), zjawiska lodowe, itp.